Deprecated: Function set_magic_quotes_runtime() is deprecated in /home/esperant/domains/esperanto.pl/public_html/malnova/textpattern/lib/txplib_db.php on line 14
Esperanto.pl: Esperanto w Kościele Katolickim

nazwa:

e-mail:

www:

tresc:

Esperanto.pl

Esperanto w Kościele Katolickim

Kazimierz Krzyżak 10.10.2008 21:10

Esperancki przekład Pisma Świętego

Jednym z najważniejszych zadań stojących przed esperantystami chrześcijańskimi było opracowanie rzetelnego tłumaczenia na esperanto Pisma Świętego. Pierwsze wydanie przekładu Nowego Testamentu pod redakcją pastora Johna Cypriana Rusta ukazało się w 1912 r. w nakładzie 5.000 egz. i rozeszło się błyskawicznie. Na wydanie przekładu Starego Testamentu esperantyści musieli czekać aż do 1926 r.

Tłumaczenie to przez samego Ludwika Zamenhofa zostało zakończone już w marcu 1915 r. Komitet Biblijny z upoważnienia L.Zamenhofa pod przewodnictwem Jahna Mabona Wardena w latach 1919 – 1926 dokonał jego korekty.

Ostateczny przekład spotkał się z uznaniem ze strony przedstawicieli wielu wyznań chrześcijańskich. Do tej pory ukazały się już liczne wydania esperanckojęzycznej Biblii.

Święci esperantyści

Esperantyści mają też swoich przedstawicieli w gronie osób wyniesionych na ołtarze. Należą do nich:

  • bł. Tytus Brandsma, beatyfikowany przez Jana Pawła II, który m.in. był biegłym esperantystą. Opublikował szereg artykułów o esperancie i widział w języku esperanto efektywne narzędzie ułatwiające funkcjonowanie katolickich organizacji międzynarodowych;
  • bł. abp Jerzy Matulewicz, znał esperanto i był mu przychylny, co m.in. w 1933 r. następująco wyraził w swoim artykule pt. “Esperanto na usługach katolicyzmu” w Gazecie Kościelnej: – “Esperanto najlepiej wypełniło swoją rolę i obecnie prawie nie istnieją miejsca na ziemi, gdzie ten język nie byłby znany… byłoby nierozważne odrzucić ten język dlatego, że jest stworzony przez Żyda. Dla nas najważniejsze jest to … że esperanto może przynieść pożytek katolicyzmowi”;
  • Św. Maksymilian Kolbe. Doceniając przychylność okazywaną językowi esperanto przez o. Maksymiliana Kolbe 37 Kongres IKUE w Częstochowie w 1977 r. ogłosił go drugim, obok Piusa X, patronem Katolickiego ruchu esperanckiego;
  • Św. o. Pio, udzielał wsparcia bratu Arniego Decorte korespondującemu z Polakami, Litwinami, Węgrami i innymi esperantystami.
  • Kandydatami na ołtarze są też conajmniej dwaj kolejni aktywni esperantyści: bp Konstantyn Dominik i ks. Max Joseph Metzger, jeden z prekursorów ekumenizmu w Kościele Katolickim, używający esperanta jako ważnego narzędzia w swojej pracy.

Wypowiedzi przypisywane papieżom

Zainteresowania tym językiem głowy Kościoła wiążą się dopiero z błogosławieństwem udzielonym “Espero Katolika” i działalności ks. Emila Peltiera w 1906 r. przez Piusa X. Wszyscy kolejni papieże wypowiadali się już pozytywnie o ruchu esperanckim i wykorzystaniu esperanta dla celów Kościoła. Oto niektóre tylko z tych wypowiedzi:

  • Pius X – „Esperanto ma przed sobą wielką przyszłość” … „Widzę w języku esperanto wartościowy środek utrzymania jedności między katolikami na całym świecie”. Pozytywnie też wypowiadał się o esperancie podczas kilku audiencji. Doceniając jego życzliwość i wsparcie dla ruchu esperanckiego, już w 2 miesiące po kanonizacji Piusa X, podczas Światowego Kongresu Esperanta w Monachium w 1951 r. ogłoszony on został patronem Katolickich esperantystów;
  • Benedykt XV – „Chcę, aby pośród moich księży, kilku z nich nauczało esperanta”. Udzielił też swojego błogosławieństwa dla “Espero Katolika”;
  • Pius XI – Udzielił swego błogosławieństwa dla odradzającego się po wojnie w 1924 r. „Espero Katolika” i z tej okazji Sekretarz Ojca Świętego wystosował do redaktora tego pisma prof. M. Carolfiego pismo, w którym m.in. pisze: „Ojciec Święty raczył dobrze przyjąć ofiarę, którą zechciał mu Pan złożyć z dokumentów opublikowanych, aby uczynić użytek z języka pomocniczego esperanto dla upowszechniania Ewangelii”;
  • Pius XII – „Przewiduję dla esperanta w przyszłości cywilizacyjnej miejsce podobne do miejsca łaciny w średniowieczu. Jako język światowy stanie się po latach instrumentem pokoju i przyjaźni między narodami”. „Esperanto będzie łaciną przyszłości”;
  • Jan XXIII – Nazwał esperanto „powszechnym językiem naszej epoki”.
  • Paweł VI – „ … na tym etapie ruchu ekumenicznego esperanto może być bardzo użyteczne dla kościoła” a zwracając się do uczestników 36 Kongresu IKUE podczas audiencji generalnej w 1975 r. m.in. powiedział: “Inną międzynarodową grupą … są uczestnicy międzynarodowego kongresu katolickich esperantystów. Zobaczcie mają oni zieloną flagę, która jest symbolem nadziei, oni są esperantystami”.
    • Osobiście udzielił pozwolenia na oficjalne użycie esperanta w liturgii podczas czytania i modlitw w czasie kongresów i spotkań esperantystów.
    • Podczas pontyfikatu Pawła VI Radio Watykańskie rozpoczęło nadawanie audycji w esperanto.
    • W orędziu wielkanocnym 1967 Paweł VI powiedział w dziesięciu językach „Jezus zmartwychwstał”, w tym także w esperanto.
  • Jan Paweł II – Jeszcze jako metropolita krakowski pozdrawiając w roku 1977 37 kongres IKUE w Częstochowie powiedział: “Jedna wiara i jedna miłość niech dopomogą wam jednoczyć rozbity świat w jedną owczarnię pod jednym Pasterzem. Jeden ponadnarodowy język – esperanto – także niech służy skutecznie do tego szlachetnego celu”. – W 1994 r. dołączył esperanto do języków, w których wypowiadał swoje pozdrowienia „urbi et orbi”, umieszczając je zawsze jako trzecie od końca, przed językiem polskim i łaciną.
    • W 1999 r. podczas pielgrzymki do Polski został odznaczony przez esperantystów Medalem Tolerancji ustanowionym przez Fundację im. Ludwika Zamenhofa w Białymstoku. Medal ten wręczył mu w Drohiczynie wnuk twórcy języka esperanto dr Ludwik Krzysztof Zaleski Zamenhof wypowiadając w języku esperanto słowa: „kristanoj, hebreoj kaj mahometanoj, ni ĉiuj de Di’ estas filoj” (Chrześcijanie, żydzi i muzułmanie, wszyscy jesteśmy dziećmi Bożymi) … „Następnie zwrócił się do Ojca Świętego w języku polskim ze słowami: „W Drohiczynie hierarchowie różnych wyznań powtarzali dziś, że wszyscy jesteśmy dziećmi Boga. Takie słowa wygłosił blisko sto lat temu mój Dziadek Ludwik Zamenhof. Stały się one inspiracją ustanowienia Medalu Tolerancji, który mam zaszczyt wręczyć Jego Świątobliwości. Jan Paweł II – wielokrotnie dawał wyraz swojej sympatii i poparcia dla ruchu esperanckiego.

Zaangażowanie biskupów i księży w ruchu esperanckim

Wielu przedstawicieli Kościoła znało i interesowało się Esperantem. Oto tylko niektórzy z nich.

  • Chiński kardynał Paul Yu Pin (1901 – 1978) – uważany za pierwszego w historii kardynała esperantystę. Nauczył się esperanta jeszcze jako biskup w 1938 r. i w tym też roku uczestnicząc w Kongresie Eucharystycznym w Budapeszcie przemawiał już po esperancku do członków IKUE.
  • Prymas Czech, kard. Miloslav Vlk – też aktywny esperantysta. Już jako ksiądz organizował Katolickie Biwaki Esperanckie. Był członkiem IKUE i podczas kongresu IKUE w 1995 r. przyjął tytuł honorowego patrona tej organizacji. W kazaniu esperanckim na mszy podczas kongresu IKUE w Olomoucu m.in. powiedział: “Zawsze czułem pomiędzy esperantystami zaletę nie tylko języka, ale doświadczałem, że ten język daje coś więcej niż wzajemne rozumienie, że przynosi on wspólnotę, jedność, porozumienie”. A w wywiadzie dla “Espero Katolika”, powiedział: “Esperanto nie jest tylko sprawą języka, ale istnieje w nim także pewna idea, I tą ideą jest nie tylko językowe porozumienie ale także zbliżenie międzyludzkie”.
  • Esperantystą był także poprzedni prymas Czech kard. Franciszek Tomašek.
  • Arcbisk. Mediolanu kard. Dionigi Tettamanzi – esperanta nauczył się w młodości. Uczestniczył i wygłosił kazanie esperanckie na kongresie włoskiej sekcji IKUE.
  • Rumuński arcbisk. Győrgy Jakubinyi – jest bardzo aktywnym esperantystą. Nauczył się tego języka już jako 13 – latek. Występował za esperantem jako nowym językiem Kościoła na pierwszym i drugim Specjalnym Synodzie Europy a także podczas Niemieckich Targów Katolickich w Dreźnie (1994) i Hamburgu (2000). W kazaniu esperanckim podczas mszy w kościele św. Emmerana, powiedział: “Jeśli wspólny język wszystkich chrześcijan – miłość – wzmocni się przez międzynarodowy język rozumiany na całym świecie, esperanto, możemy mieć nadzieję na podążanie za Ojcem Świętym w trzecie tysiąclecie chrześcijaństwa jako “świadkowie nadziei”“.

Można jeszcze wymienić i innych biskupów esperantystow, jak:

  • bpa Hradec Králové Karela Otčnáška – partona czeskiej sekcji IKUE, często odwiedzającego różne imprezy esperanckie;
  • bpa austriackiej diecezji Eisenstadt dra Paula Iby – wieloletniego członka IKUE;
  • bpa Alfreda Pichlera z Banja Luki;
  • nuncjusz apostolski w Urugwaju bp dr Alfred Pacini też byl wielkim przyjacielem esperanta, którego nauczył się jeszcze w dzieciństwie.

Do grona polskich esperantystów, poza już wymienionymi: bł. Jerzym Matulewiczem i kand. na ołtarze Konstantynem Dominikiem, zaliczyć można jeszcze bpa Władysława Bandurskiego i Władysława Miziołka.

Świadectwem poparcia dla ruchu esperanckiego jest też długa lista rektorów i biskupów patronów członków komitetów honorowych kongresów IKUE.

Podobnie również bardzo liczny jest udział księży w ruchu esperanckim. Nie sposób wszystkich wymienić. Rocznik IKUE z 1963 r. podaje np, że w tym czasie do samej Unii należało 164 księży, w tym 55 z Polski. W liście duszpasterskim ks. Józefa Zielonki z 1996 r. znajdują się adresy 93 polskich księży esperantystów.
W “Espero Katolika” z 1981 r. jest następująca wzmianka: “Według informacji o. Romana Foryckiego, członka zarządu IKUE … w seminariach w Polsce jest 39 seminarzystów, którzy znają espewranto wystarczająco żeby w nim dobrze mówić i pisać … 29 seminarzystów, którzy się uczą esperanta i 92, którzy chcą się go uczyć.

Na szczególne podkreślenie zasługuje postać najsłynniejszego w ruchu esperanckim ks. Andreo Cseh autora znanej powszechnie metody nauczania esperanta bez użycia języków narodowych (Ĉe – metoda), założyciela Międzynarodowego Instytutu Esperanta w Hadze (Ĉe – Instuytut).

Posługi religijne w esperanto

Pierwsze wzmianki o wykorzystaniu esperanta w liturgi dotyczą nabożeństwa odprawionego w Smoleńsku już w 1896 r. Uświetniono wtedy ceremonię „otwarcia nowego kościoła” pieśniami w języku esperanto.

W roku 1906 wydana została oficjalna zgoda władz kościelnych na głoszenie homilii w języku esperanto. W języku tym udzielany też jest sakrament małżeństwa. Przykładami mogą tu być: ślub Niny Kowalskiej z Łodzi i Vernera Hallama z Danii (1971), ślub esperantystki z Łodzi Iwony Kocięby i Dirka De Weerdt z Antwerpii (1988) i ślub Węgierki Ilony Koutny i Zbigniewa Gabora ze Swarzędza. Na szczególne podkreślenie zasługuje ślub Hanny Zglinickiej i Jerzego Gralaka, którzy w 1966 r. wzięli ślub w Warszawie w języku esperanto mimo, że oboje są narodowości polskiej. Podobnie w bazylice jasnogórskiej w 1976 r. wzięli ślub w języku esperanto Irena Wilczek z Katowic i Edward Kozyra z Namysłowa.

W „Espero Katolika” z 1977 r. jest wzmianka, że ks. Duilio Magnani celebrował w Rimini liturgię chrzcielną w esperanto.

W 1960 r. w Bazylice Matki Bożej Większej w Rzymie utworzono konfesjonał gdzie można odbyć spowiedź w języku esperanto. W 1975 r. podczas 36 Kongresu IKUE w Rzymie esperanto zabrzmiało w największych rzymskich bazylikach: św. Piotra na Watykanie, św. Pawła za murami, św. Jana na Luteranie i w Bazylice Matki Bożej Większej.

Uznanie esperanta jako języka liturgicznego, celebracja mszy świętych podczas różnych spotkań esperanckich rodzi potrzebę duszpasterzy, którzy sprawowaliby pieczę nad esperantystami. W wielu krajach ustanowione zostały oficjalne duszpasterstwa esperantystów. W Polsce krajowym duszpasterzem esperantystów był ks. Józef Zielonka, zaś w diecezji gdańskiej ks. Stanisław Płatek a siedzibą duszpasterstwa Kościół Najświętszej Marii Panny i św. Andrzeja Boboli w Sopocie.

Znaczącym też przykładem wykorzystania esperanta przez Kościół Katolicki jest działalność esperanckiej rozgłośni Radia Watykan, audycje której nieraz wzbudzają większe zainteresowanie niż audycje w językach narodowych. Jako przykład posłużyć tu może fakt, że do Radio Roma z Polski napływa więcej listów w esperanto niż w języku polskim.

Esperanto a ekumenizm

Sobór Watykański II usankcjonował wszystkie czynione przez esperantystów inicjatywy ekumeniczne. Pierwszy wspólny esperancki kongres ekumeniczny, który był jednocześnie 32 Kongresem IKUE i 21 Kongresem KELI odbył się w 1968 r. w Limburgu (w Niemczech). Wzięło w nim udział 200 esperantystów z 18 krajów. Postanowiono wtedy, że kolejne kongresy ekumeniczne będą się odbywały co 2 lata. Określono, jako jeden z celów, przyczynianie się do zrealizowania międzyludzkiego porozumienia, braterstwa i pokoju we współczesnym świecie.

W Rezolucji Ekumenicznej skierowanej do członków IKUE i KELI m.in. apelowano o osiągnięcie jedności wszystkich chrześcijan, proponowano współpracę członków IKUE i KELI we wszystkich dziedzinach w skali międzynarodowej i krajowej, oraz sugerowano wydawanie wspólnych numerów „Espero Katolika” i „Dia Regno”.

Realizując ten punkt rezolucji redakcje „Espero Katolika” i „Dia Regno” wydały kilka wspólnych numerów pism pt. „Kristana Esperanto – Revuo”. Podjęte przez IKUE i KELI wysiłki ekumeniczne wkrótce przyniosły owoce, które przeniosły się też na cały ruch esperancji, np: Podczas 56 Światowego Kongresu Esperanta była okazja aby w tym samym czasie mogły też odbyć się zebrania: Członków IKUE i KELI, Spotkanie Międzyreligijne, zebranie Międzynarodowego Związku Biblistów i Orientalistów i wreszcie Zebranie Ekumeniczne.

Podczas 4 Kongresu Ekumenicznego w 1975 r. powołano do życia Ekumeniczny Komitet (EKKO), który zaproponował odbywanie wspólnych esperanckich nabożeństw ekumenicznych i eucharystycznych podczas których katolicy przyjmowaliby komunię z rąk księży katolickich a protestanci z rąk swoich pastorów, poczym odmawialiby wspólną modlitwę. Organizowane były także katolickie msze święte z homiliami głoszonymi przez duchownych protestanckich.

W 1977 r. IKUE włączyło działalność ekumeniczną do swoich bezpośrednich zadań statutowych i poprzez esperanto m.in. zamierzało: ukazać jedność Kościoła, używając języka międzynarodowego esperanto w liturgii i działalności apostolskiej oraz przyczyniać się do realizacji wzajemnego zrozumienia, braterstwa i pokoju między ludźmi we współczesnym świecie. Aby osiągnąć te cele przez IKUE stosowane są m.in. następujące środki:

  • organizowanie bibliotek esperanckich,
  • używanie esperanta w środkach masowego przekazu,
  • wprowadzenie esperanta do międzynarodowych spotkań religijnych,
  • tworzenie katolickich związków esperanckich,
  • kształcenie działaczy chrześcijańskiego ruchu esperanckiego.

W 1978 r. z okazji VI Kongresu Ekumenicznego w Warnie IKUE wydało w języku esperanto pracę bpa Władysława Miziołka – przewodniczącego Ekumenicznej Komisji Episkopatu Polski pt. „Wprowadzenie do problemów ekumenicznych” (Enkonduko al Ekumenoj Problemoj), zadedykowaną pamięci Zygmunta Michelisa, biskupa luterańskiego z Warszawy, gorliwego rzecznika pojednania.

W zbliżeniu ekumenicznym ważną rolę odgrywają też publikacje książkowe i czasopisma. W języku esperanto obecnie regularnie ukazuje się około 30 tytułów czasopism chrześcijańskich. Za najważniejsze uznać należy „Dia Regno”.

Najobszerniejszym jest jednak ”Espero Katolika” – wydawane w Rzymie i rozsyłane do 67 państw. Istnieje też wiele pism lokalnych sekcji IKUE jak np.: „Franca Katolika Esperantisto; „Dio Benu” (Czeskie); „Frateco” – wydawane w Krakowie. A także lokalnych sekcji KELI jak np: „La ponteto” (francuskie); „Kristana Alvoco” (brytyjskie) i wiele, wiele innych.

Spośród ukazujących się obecnie ok. 200 periodyków esperanckich, aż 10 % poświęconych jest tematyce religijnej. W esperanto ukazały się też biografie wielu świętych (np: św. Franciszka z Asyżu, św. Dominika, św. Kazimierza, Edyty Stein) oraz encykliki papieskie (np: Pacem in Terris – Jana XXIII, Eclessiam Suam i Populorum Progressio – Pawła VI, Laborem Exercens – Jana Pawła II).

Wydany w 2001 r. esperancki mszał ekumeniczny „Adoru”, opracowany przez Grupę Liturgiczną wspólnej Komisji Ekumenicznej IKUE i KELI – na 1400 stronach zawiera teksty liturgiczne różnych obrządków katolickich, prawosławnych, protestanckich oraz teksty ponad 900 pieśni z ponad 20 krajów i 10 wyznań chrześcijańskich.

W „Adoru” znajduje się też 128 stronicowy polski dodatek, w którym m.in. znajdują się także polskie modlitwy poetyckie autorstwa Adama Mickiewicza i Juliana Tuwima.

Oryginalność mszału esperanckiego polega na tym, że można go używać we wszystkich kościołach lokalnych, podczas gdy tłumaczenia na języki narodowe zatwierdzane są jedynie dla danego kraju.

Od kwietnia 2000 r. wiele ciekawych informacji o działalności katolickich esperantystów można znaleźć na stronach internetowych IKUE. Esperanto pojawia się też coraz częściej jako jeden z równorzędnych języków na serwerach wielojęzycznych, jak np.; „Religia.pl”.

Za najlepszą ilustrację pokojowej działalności esperantystów posłużyć może wymowne świadectwo Alfreda Frieda – laureata Pokojowej Nagrody Nobla z 1911 r., który uczestnicząc w 1907 r. w Konferencji Pokojowej w Hadze wysłał do uczestników odbywającego się w tym samym czasie III Światowego Kongresu Esperanta w Cambridge depeszę następującej treści: „Z niepokojonej konferencji w Hadze serdeczne pozdrowienia dla naprawdę pokojowej konferencji w Cambridge”. W okresie powojennym Światowy Związek Esperanta (UEA) wielokrotnie nominowany był też do Pokojowej Nagrody Nobla.

Potwierdzeniem zakorzenienia się ruchu esperanckiego w Kościele Katolickim może być występowanie akcentów esperanckich w wielu obiektach religijnych.

Podczas 4 Kongresu IKUE w 1913 r. Ojciec Święty Pius X ogłosił Matkę Boską od Nadziei (Nia Sinjorino de la Espero) partonką katolickich esperantystów. Katoliccy esperantyści mają oddzielny wizerunek „Pani Nadziei”, ponieważ dominikanin o. Areangelo Intreccialagiliu do wizerunku Marii dołączył różne atrybuty ruchu esperanckiego i ten wizerunek otrzymał błogosławieństwo Pawła VI. W Polsce wizerunek patronki esperantystów można zobaczyć w kościele Błogosławionej Królowej Jadwigi w Bydgoszczy.

W wielu kościołach można znaleźć elementy esperancie. Wśród nich na szczególną uwagę zasługuje kościół parafialny świętych Jana i Pawła w Rimini, w którym jest wiele mozaik związanych z esperantem i w tym języku. Tablice z tekstami modlitw w języku esperanto można też znaleźć w Ziemi Świętej m.in. w Kościele św. Jana Chrzciciela w Jerozolimie tablicę z esperanckim tekstem „Ojcze Nasz” umieszczono pośród podobnych tablic w 1221 językach świata. W Polsce akcenty esperancie można znaleźć w wielu obiektach sakralnych m.in. w Niepokalanowie, Warszawie, Licheniu i Częstochowie.

Polski katolicki ruch esperancki

Pierwszym katolickim działaczem esperanckim na ziemiach polskich był wspomniany już ks. Aleksander Dąbrowski. Kolejnymi byli bp Władysław Bandurki i bp Konstantyn Dominik.

Pierwszą ogólnopolską organizacją zrzeszającą polskich katolickich esperantystów była powstała w 1929 r. Polska Katolicka Unia Esperancja – jako oddział IKUE. Unię założyli ks. Paweł Janik z bratem Maksymilianem z Katowic. Zatwierdził ją biskup krakowski Stanisław Adamski a popierał kard. August Hlond.

Bogate tradycje ma też esperanto na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, na którym m.in. utworzono międzywydziałowy lektorat języka esperanto, a w Bibliotece KUL utworzono odrębny bogaty księgozbiór esperancki.

Istnieje też kilka ośrodków organizujących regularne spotkania katolickich esperantystów m.in. od 1980 r. w każdy pierwszy poniedziałek miesiąca w kościele św. Andrzeja Boboli w Sopocie ks. Stanisław Płatek odprawia mszą w języku esperanto. Podobne msze odprawiane są w wielu innych polskich kościołach.

Polacy z 300 członkami reprezentowani są w IKUE na drugim miejscu pod względem liczebności (po Czechach). Nasi reprezentanci wielokrotnie zasiadali we władzach IKUE. Honorowym członkiem jest też Lech Wałęsa. Polska była gospodarzem kilku Kongresów zarówno IKUE jak i KELI a także Kongresów Ekumenicznych m.in. w Częstochowie, Gostyniu, Gliwicach (w minionym roku w Pelplinie).

Podane tu informacje z konieczności są ogólnikowe, nie pełne i koncentrują się głównie na działalności esperanckiej w Kościele Katolickim. W innych kościołach chrześcijańskich są one również bogate. Z tych jednak fragmentarycznych informacji można się już zorientować jak bardzo Kościół Katolicki popiera i wykorzystuje język esperanto oraz jego ideę w swojej misji ekumenicznej – zjednoczenia wszystkich chrześcijan, rozszerzania chrześcijaństwa w świecie i pokojowego zbratania z sobą ludzi całego świata.

Opracował:
Kazimierz Krzyżak na podstawie książki Katarzyny Tempczyk pt: „Czy święci mówią w Esperanto” – Wyd. Malbork 2005
Gdynia, dnia 31 sierpnia 2006 r.

Komentarze

  1. Jacek Kwiatkowski 08.11.2008 19:43 #

    Witam Pana Kazimierza Krzyżak.
    Proszę o kontakt telefoniczny, gdy będę w Gdyni, chciałbym z Panem się spotkać. Na stronie www.polski-tygodnik-dyskusyjny.com jest Esperanto w Szczecinie z zamieszczonym Pana tekstem

    Prowadzę także www.bmpolonia.info i będę się starał pozyskać statek pasażerski aby z nazwą ESPERANTO pływał wokół Bałtyku.
    Pozdrawiam
    Jacek Kwiatkowski

  2. Popławski Henryk z Torunia 13.12.2008 20:35 #

    Dlaczego nie uwzględniono faktu,że w latach 1963-1966 prowadzona była aktywna działalność przez księży pallotynów w Warszawie w kosciele przy ul Skaryszewskiej.W każdą pierwszą niedziele miesiąca przez te 4 lata wiecorem była odprawiana Msza Sw.w jęz.esperanckim,podzas której już wtedy katoliccy esperantysci recytowali teksty maszalne w jęz.esperanto a Msze Sw.uswietniaj śpiewem utworzony chór esperancki,w sklad którego wchodzili oprócz katolkiów również prawosławni esperantyści z klubu Warsawskiego Oddziału PEA.To właśnie ci dwaj księża pallotyni udzielili slubu w kosciele SS,Wizytek w 1966 r w jęz.esperanckim pPanu Gralakowi.Czasami Mszę gościnnie celebrował w kosciele przy ul.Skaryszewskiej ks.Henryk Paruzel.To również ci dwaj księża pallotyni jeżdzili do Łodzi,gdzie w kosciele pod wezw.Sw.Teresy odprawiali Msze Sw.dla esperantystów w Lodzi z kazaniuami w jęz.esperanto.W czerwcu 1966 r. pierwszą Mszę sw. Prymicyjną odprawił w koscieele seminaryjnym Księży Pallotynów nowo wyswięcony ksiądz dla esperantystów z Warszawy i Łodzi,którzy licznie przyjechali do Ołtarzewa.Pani Thuinder z Espero katolika obszernie relacjonowała tę Mszę św,dla Esperantystów w jednym z numerów w 1966 roku,przez co działalność katolicka wsród epsrerantystów stała sie znana czyrelnikom Tego miesięcznika za granicą.Ci dwaj księża pallotyni /co należy podkreslić/brali czynny udział w spotkaniach klubowych w Warszawie przy ul.Koziej, Nowy Swiat, a więc w tamtych czasach katolicy esperantysci działali aktywnie w ramach normalnych struktur PZE.Piszę te uzupełnienia aby nie poszły one w niepamięć przy omawianiu działalnosco katolików w ramach Polskiego Związku Esperantystów, jako że sam w nich uczestniczyłem i mam do dzisiaj przechowywaną legitymację dożywotniego członka PZE Orienta Regiono. Serdecznie pozdrawiam

Dodaj komentarz