Deprecated: Function set_magic_quotes_runtime() is deprecated in /home/esperant/domains/esperanto.pl/public_html/malnova/textpattern/lib/txplib_db.php on line 14
Esperanto.pl: Czy wiesz, że...

nazwa:

e-mail:

www:

tresc:

Esperanto.pl

Czy wiesz, że...

Kazimierz Krzyżak 17.04.2010 14:43

• Esperanto narodziło się w Polsce. Jego twórca Ludwik Zamenhof pod pseudonimem dr Esperanto opublikował w 1887 r. w Warszawie pierwszy podręcznik, pt: „JĘZYK MIĘDZYNARODOWY – PRZEDMOWA I PODRĘCZNIK KOMPLETNY”. Podręcznik, obejmował zaledwie 5 stron druku i zawierał 16 reguł gramatyki oraz wkładkę ze słownikiem zawierającym 917 rdzeni wyrazowych.
• Gramatyka języka esperanto jest racjonalnie uproszczona. Każdy wyraz tak się czyta jak się pisze. Akcent pada na przedostatnią zgłoskę. Słowniki esperanckie podają zazwyczaj tylko pierwiastki słów (rdzenie wyrazowe). Esperanto sprawdza się w każdej dziedzinie, od nauk ścisłych do poezji.
• Esperanto po 123 latach istnienia jest już środkiem porozumiewania się ludzi na całym świecie i spełnia rolę sprawnego narzędzia komunikacji. Jest językiem łatwym i neutralnym, to znaczy należy do wszystkich narodów. Jego zasób leksykalny ma rodowód: romański – 70%; grecki – 14,7%; germański – 10,4%; słowiański – 0,9%, to też jest zaliczane do rodziny języków indoeuropejskich. Zarazem genialnie pomyślany system aglutynacji, czyli tworzenia wyrazów i form gramatycznych przy pomocy jednoznacznych afiksów, upodabnia esperanto do wielkiej rodziny ałtajskiej w tym do licznej grupy języków tureckich, ale także do japońskiego i koreańskiego.
• Esperanto, to nie tylko język, w ocenie lingwistów wielokrotnie łatwiejszy od wszystkich pozostałych a w brzmieniu podobny do włoskiego, ale też idea, której celem jest umożliwienie ludziom całego świata porozumienie w duchu pokoju i przyjaźni przy pomocy wspólnego, neutralnego języka.
• Esperanto – znaczy „mający nadzieję”, był to najpierw pseudonim Ludwika Zamenhofa, później stał się nazwą języka . Hymn – „La espero” – ułożony przez L.Zamenhofa tchnie nadzieją porozumienia między narodami dzięki esperantu, jako wspólnemu językowi pomocniczemu. Flaga w zielonym kolorze , nadziei zawiera w lewym górnym narożniku na białym prostokątnym polu zieloną pięcioramienną gwiazdę, która symbolizuje pięć kontynentów świata.
• Ludwik Zamenhof zrzekł się swoich praw autorskich do esperanta po wydaniu swojej pierwszej książki ponieważ chciał, aby język trwał jako żywy i należał do wszystkich ludzi.
• O nadzwyczajnej zdolności esperanta do wyrażania myśli i uczuć świadczy fakt, że Antoni Grabowski w latach 1916-18, czyli w początkowej fazie rozwoju języka międzynarodowego, przetłumaczył „Pana Tadeusza” – Adama Mickiewicza, zyskując miano ojca poezji esperanckiej. Przekład polskiej epopei narodowej na esperanto do dziś uchodzi za arcydzieło, należy do nielicznych tłumaczeń, które zachowują oryginalną formę trzynastozgłoskowego wiersza.
• W tymże okresie inny Polak, Kazimierz Bein zyskał miano wybitnego stylisty na polu prozy esperanckiej dzięki swym znakomitym przekładom dzieł literatury polskiej a szczególnie „Faraona” – Bolesława Prusa, który z kolei przetłumaczony został na język chiński.
• „Marta” – Elizy Orzeszkowej, została przetłumaczona na esperanto przez samego Ludwika Zamenhofa, który znał osobiście autorkę, pracując kilka lat w Grodnie. Powieść przełożona następnie z esperanta na japoński stała się w latach 20. ubiegłego wieku lekturą szkolną i na jej kanwie został zrealizowany film fabularny.
• Chińscy anarchiści przebywający w Paryżu w 1907 r. zażądali wprowadzenia w Chinach esperanta – aby unowocześnić kraj. W 1908 r. gazeta „Hengbao” głosiła z dumą, że jako pierwsza w Azji popiera esperanto jako najłatwiejszy środek porozumiewania się ludzi różnych krajów. Qoan Xuntong proponował aby zrezygnować z chińskich ideogramów i przejść na alfabet łaciński, biorąc za podstawę esperanto. Wiele dzieł literackich tłumaczono z esperanta na język chiński. Szanghajska esperancka gazeta „La Mondo” miała ogromne zasługi w reformowaniu pisma chińskiego. W 1950 r. 85 uczonych japońskich i 22 chińskich, w tym wielu rektorów uniwersytetów podjęło rezolucję, że będą pisać swe prace naukowe po esperancku.
• L. Zamenhof rozsławił Polskę w całym świecie. Na świecie jest ponad 1400 różnych obiektów poświęconych esperantu i jego twórcy. W 1959 r. Komitet Wykonawczy UNESCO uznał L. Zamenhofa za jedną z wielkich postaci ludzkości. W 2002 r. twórca esperanta został wybrany najpopularniejszym obywatelem Białegostoku w XX wieku.
• Pierwszym na świecie obiektem, któremu nadano nazwę„Esperanto” był hiszpański statek zbudowany w 1896 r. Pierwszy pomnik postawiono Zamenhofowi jeszcze za jego życia w 1914 roku w czeskim uzdrowisku Františkovy Lázně.
• Największym i najpiękniejszym pomnikiem, jakim uhonorowano twórcę esperanta jest białostocki Dziecięcy Szpital Kliniczny im. Ludwika Zamenhofa. W jego wnętrzu znajduje się m.in. sala audytoryjna „Zamenhof”, sala konferencyjna „Esperanto” oraz sala ĉwiczeń rehabilitacyjnych dla dzieci im. Lidii Zamenhof, wyposażona przez ruch religijny Bahai, będący odłamem islamu.
• Państwem w którym znajduje się najwięcej obiektów poświęconych esperantu i jego twórcy jest Francja, następnie Polska i Brazylia a miastem z największą ilością tych obiektów jest Malbork (41 obiektów – wśród nich pomnik Ludwika Zamenhofa, esperanckie kamienie poświęcone esperantystom: Antoniemu Grabowskiemu, Janowi Pawłowi II, Plac Zamenhofa, Skwer Esperanto, dąb Esperanto, Esperancki Park Świata „Parko de la Mondo”, itd.)
• Słynny fiński astronom i esperantysta, prof. dr Yrjö Väisälä odkrył w latach 1936 i 1938 dwie asteroidy między Marsem a Jowiszem i nazwał je „Zamenhof” oraz „Esperanto”.
• Sondy kosmiczne Voyager 1 i Voyager 2, wysłane w 1977r. w kosmos poza układ słoneczny zabrały na swoim pokładzie przesłanie do istot pozaziemskich m.in. w języku esperanto, następującej treści: “Amikoj, mi parolas al vi de sut la planedo Tero”. Ówczesny ambasador Australii Ralph Harry przekonał specjalistów z NASA, że tekst w języku esperanto będzie najłatwiejszy do odcyfrowania dla ewentualnych rozumnych istot w kosmosie.
• Esperanto umożliwia bezpośrednią rozmowę i kontakty między ludźmi. Już po kilku tygodniach nauki można zacząć korespondować i zawierać znajomości z ludźmi całego świata.
• Ludzi znających esperanto można spotkać w niemal wszystkich krajach. Małżeństwo francuskie Maryivonne i Bruno Robineau wędrowali po świecie przez 3000 dni, wykorzystując kontakty z esperantystami. Opisali swe przygody w książce “W 8 lat dookoła świata” wydanej po polsku.
• Esperanto ułatwia międzynarodowe podróże i zwiedzanie świata poprzez t.zw. Klub „Pasporta servo”, udostępniający tysiące adresów gospodarzy z 85 krajów, gotowych gościć u siebie esperantystów.
• W 622 szkołach 29 krajów oraz na 42 uniwersytetach (w tym w San Marino, Budapeszcie i Poznaniu) istnieją katedry i oficjalnie prowadzona jest nauka esperanta.
• Na Węgrzech można zdawać maturę bądź też pisać prace magisterskie w języku esperanto.
• Nawet w niemieckim obozie koncentracyjnym w Dachau Słoweńczyk z Lublany Jože Kozlevčar uczył esperanta, dodajmy że w Niemczech i krajach okupowanych były represje wobec esperantystów – a wykrycie faktu nauczania w obozie groziło śmiercią. W Stutthofie (niemiecki obóz koncentracyjny blisko Gdańska) Albin Makowski z pamięci napisał samouczek esperanta, który w konspiracji krążył między więźniami i tu 5 sierpnia 2009 w ramach Spotkania Pokongresowego (Gdynia-Malbork, 1-5.08.2009) miała miejsce wycieczka do tego obozu śmierci. Dzięki staraniom organizatorów pokongresu i Janusza Sulżyckiego z Kanady odsłonięto w Muzeum Stutthof w Sztutowie stałą ekspozycję „Esperanto w obozie koncentracyjnym” pokazującą wielką odwagę Kozlevčara i Makowskiego.
• Z badań rosyjskiego językoznawcy W. Warankina wynika, że z 2629 wyrazów podstawowych zawartych w „Fundamento de Esperanto” obcych jest: Francuzowi – 13%, Anglikowi – 30%, Niemcowi – 32%, Rosjaninowi – 60%. Dla Polaka w przybliżeniu można przyjąć dane odnoszące się dla Rosjanina.
• 31 Rozgłośnie Radiowe (w tym: Wiedeń, Watykan, Rzym, Tallin, Pekin, Hawana, Melbourne, Francja, Panama, Korea itd), regularnie nadawały audycje w języku esperanto, a wkrótce ma się też pojawić pierwsza całodobowa telewizja w esperancie w Brazylii.
• W 2005 r. Radio Polonia otrzymało łącznie 8.210 korespondencji, z tego w języku: – esperanto – 5548 – angielskim – 1204 – niemieckim – 912 – białoruskim – 268 – polskim – 168 – rosyjskim – 113 – ukraińskim – 65
• Audycje radiowe w języku esperanto nadawali w: – Stanach Zjednoczonych (Newark) – 9.06.1922 – W. Brytanii (Londyn) – 8.12.1922 – Zw. Radz. (Moskwa) – 12.04.1923 – Radio Breslau – 16.06.1924 – Polska była 31 krajem (Warszawa) – koniec 1926 Po drugiej wojnie światowej: – Ostrawa – 17.09.1945 – Radio Warszawa zamilkło – w sierpniu 1950 – „ Praga „ – 17.09.1950 – „ Sofia „ – wiosną 1952 – Warszawa wznowiła – 4.04.1959
• Esperanto jest drugim po angielskim językiem najczęściej używanym w internecie. W wolnej encyklopedii Wikipedia język esperanto z 122 tysiącami haseł (21 pozycja) uplasował się przed językiem chińskim 121 tysięcy haseł (22 pozycja). W pierwszej dziesiątce są: 1. angielski 2. niemiecki 3. francuski 4. polski 5. japoński 6. włoski 7. holenderski 8. hiszpański 9. portugalski 10. rosyjski.
• Istnieje niezliczona ilość bardzo ciekawych witryn esperanckich, oto kilka z nich: – www.esperanto.pl – polska strona esperancka. W serwisie wymienionych jest 15 różnych tematów, z których np.: „Informacje” znajdują się na 97 stronach a wpisy w „Księdze gości” na 70 stronach i zawierają przeszło 800 wpisów. – www.esperanto.de – strona niemiecka umożliwiająca wejście na 12 innych narodowych stron esperanckich. – www.esperanto.net/org – umożliwia wejście na 62 strony narodowe – esperanckie. Zawiera też informacje o różnych grupach zainteresowań i o Klubie „Pasporta servo”. – www.lingvo.org – umożliwia naukę esperanto przez internet. – www.republika.pl/viavento – dosyć ciekawa strona warszawskiego Klubu Młodzieży Esperanckiej.
• Działa też esperancka telewizja internetowa www.itvc.pl
• W Wiedniu istnieje Międzynarodowe Muzeum Esperanta.
• W 1952 r. było ponad 40.000 zarejestrowanych książek w tym języku w brytyjskiej esperanckiej bibliotece (British E. A. Biblioteko).. Przetłumaczono też wiele dzieł: Homera, Sofoklesa, Dantego, Szekspira, Puszkina, Tołstoja, Byrona, Balzaka, Czechowa. A także polskich pisarzy: Mickiewicza, Sienkiewicza, Prusa, Orzeszkowej, Wyspiańskiego, Tuwima (esperantysta, od 1906 roku), Iwaszkiewicza, Lema. Wydawanych jest też około 100 poważnych periodyków i niezliczona ilość lokalnych.
• „Ulica Zamenhofa“ –książka napisana w języku międzynarodowym przez Romana Dobrzyńskiego jako wywiad z dr Ludwikiem Krzysztofem Zaleskim- Zamenhof, wnukiem twórcy esperanta , została następnie przetłumaczona na 16 języków.
• W Norymberdze jest działający od 1889 do dziś najstarszy na świecie Klub Eperancki.
• Wyprawy himalajskie organizuje Nepalski Związek Esperantystów.
• Krajowe organizacje esperantystów tworzą powstały w 1908 r. Światowy Związek Esperanta (UEA) z siedzibą w Rotterdamie, który ma członków w ponad 100 krajach. UEA już wielokrotnie był zgłaszany jako kandydat do pokojowej nagrody Nobla. W związku z przypadającym w 2008 roku 100-leciem UEA szwajcarscy parlamentarzyści też taki wniosek zgłosili oraz podobnie Sejm RP po jednogłośnie przyjętej rezolucji doceniającej dokonania UEA na rzecz pokoju w świecie przesłał zbiorowy wniosek do Komitetu Noblowskiego w Oslo o pokojową nagrodę Nobla dla UEA.
• W 1954 r. podczas posiedzenia w Montewideo Zgromadzenie Ogólne UNESCO przyjęło rezolucję, w której uznało osiągnięcia esperanta na polu intelektualnej wymiany międzynarodowej oraz zbliżenia między narodami, a także zaleciło nauczanie esperanta w szkołach wszystkich krajów. . Ta prestiżowa organizacja przyjęła Światowy Związek Esperanta (UEA) na członka konsultanta. Podobną rezolucję Z.O. UNESCO uchwaliło w 1985 r.
• W 1993 r. na Światowym Kongresie PEN – klubu w Santiago de Compostela przyjęto na członka „Esperanta PEN – Centro”, w którym działają pisarze i dziennikarze – esperantyści.
• Na Esperanckim Kongresie UE w Stuttgarcie w 1997 r. przedstawiono projekt ustawy o stosowaniu esperanta w obradach UE.
• 6 października 1966 r. w związku z ogłoszeniem przez ONZ Rokiem Międzynarodowej Współpracy, UEA podjęła na forum ONZ kolejną próbę i złożyła „Propozycję rozwiązania problemu językowego za pomocą esperanta”. Propozycję tę poparto podpisami zebranymi w 74 państwach w imieniu 3843 organizacji, reprezentujących ponad 71 milionów członków. Pod dokumentem znalazły się podpisy: 114 prezydentów, premierów i ministrów, 1359 parlamentarzystów, 995 językoznawców, 6932 uczonych różnych specjalności oraz 6620 artystów i dziennikarzy.
• Esperanto zaczyna się już przebijać do Parlamentu Europejskiego o czym mogą świadczyć dwa następujące przykłady: – w kwietniu 2004 r. w Parlamencie Europejskim odbyło się głosowanie nad wprowadzeniem esperanta do obrad tego parlamentu i 120 deputowanych, czyli 43% opowiedziało się za, a tylko 160 czyli 57% deputowanych poparło wersję wielojęzyczności, co w praktyce oznacza dominację języka angielskiego; – w dniach 7 i 8 grudnia 2004 r. w Parlamencie Europejskim w Brukseli odbyła się konferencja na temat: „Sekularyzmu i religii w Unii Europejskiej”. Konferencja ta była tłumaczona i transmitowana przez internet w pięciu językach: angielskim, francuskim, włoskim, hiszpańskim i esperanto.
• Od kilkunastu lat esperanto używa się jako jednego z czterech języków roboczych na kongresach i w wydawnictwach Światowego Związku Cybernetycznego z siedzibą w Namur (Belgia). W roku 1982 wyłoniła się z tego związku siostrzana organizacja o nazwie TAKIS (Tutmonda Asocio de Kiberbetiko Informadiko kaj Sistemiko) z siedzibą w San Marino, organizująca duże, światowe kongresy, na które naukowcy przygotowują referaty niemal wyłącznie po esperancku.
• „Feliso” to instytucja, która zajmuje się międzynarodowym handlem i negocjacjami oraz pomaga innym firmom, szczególnie małym i średnim rozpocząć działalność na skalę międzynarodową. W negocjacjach używa międzynarodowego języka esperanto.
• W internecie austriackim – www.derStandard.at/Politik – od dłuższego czasu prowadzony jest sondaż jaki drugi język, obok narodowych powinien być wprowadzony w państwach UE i aż 66,1 % Austriaków opowiada się za językiem esperanto. Za niemieckim tylko 11,7 % a za angielskim – 10,6 %; francuskim – 7,1 %; Hiszpańskim 1 %; narodowymi 2,4 %; innymi 1,1 %.
• W Słowackim internecie: – www.icm.sk – zadano pytanie: – „Czy dobrze przyjąłbyś gdyby językiem porozumiewania się w UE było esperanto. Odpowiedziano na: – Tak – 44 % – Nie – 32 % – Neutralnie – 22 %
• Na stronie internetowej: – www.freewels.com/international-languages – zadano pytanie: – „Który język powinien być oficjalnym wspólnym językiem światowym”. Można było oddawać głosy albo na języki etniczne, albo na planowane. Najwięcej głosów oddano na esperanto – 70 %. Spośród języków planowanych oddano głosów na: – esperanto – 81 % – Interlingua – 5 % – Ido – 4 % – Inne planowane – 3 % Spośród języków etnicznych oddano głosów na: – angielski – 23 % – portugalski – 9 % – francuski – 8 % – hiszpański – 7 % – rosyjski – 5 % – inne jęz. etn. – 26 %
• W Brazylii istnieje 37 – tysięczne miasto o nazwie „Esperantina”.
• „Dobra Nadzieja w Górnym Raju”, to ziemska rzeczywistość. W Brazylii jest miejscowość Alto Paraiso, co po portugalsku znaczy Raj Górny. Tamtejsza ludność to przeważnie potomkowie zbiegłych niewolników afrykańskich. W tym pozbawionym szkół regionie grupa brazylijskich esperantystów założyła “farmę szkolną” pod nazwą “Bona Espero” (Dobra Nadzieja). Stała się ona ważnym ośrodkiem szkolnym i wychowawczym. Od wielu lat ośrodkiem kieruje przybyłe z Włoch małżeństwa Grattapaglia. Małżonkowie, Niemka i Włoch przybyli pod hasłem pomocy dla Trzeciego Świata, inspirowani ideą: “Podaruj nie rybę, lecz wędkę.” Dzięki ich altruistycznej i mądrej działalności ośrodek wykształcił setki osób skazanych na analfabetyzm.
• Najdłuższa ulica Esperanto znajduje się w São Sebastião do Caí w Brazylii. Jej długość wynosi 4 km.
• Od lipca 2006 r. jedno z niemieckich miast nazywa się – Herzberg-Esperanto- Stadt (Esperanto-urbo). Rada Miejska przyjęła oficjalnie tę nazwę w związku z wcześniejszą współpracą na bazie esperanta z polskim miastem Góra. W Herzberg w czterech szkołach jest nauczany język esperanto. Szkolna ekspozycja informuje o przyjaźni ponad granicami.
• W belgijskim, niegdyś autonomicznym okręgu Calamine przez kilka lat istniało esperanckie państewko pod nazwą Amikejo, zamieszkałym przez ludność: belgijską, holenderską i niemiecką (wśród nich ponad 900 mówiących w języku esperanto), do dziś jeszcze często używa się esperanta jako możliwości wzajemnego porozumiewania się tych narodowości.
• Każdego roku odbywają się setki międzynarodowych kongresów, seminariów, obozów i innych imprez esperanckich. Począwszy od roku 1905 corocznie – tylko z wyłączeniem dwóch wojen światowych – odbywają się Światowe Kongresy Esperanta, za każdym razem w innym kraju. Skupiają one delegatów z całego świata, którzy mimo posługiwania się przeróżnymi językami dzięki esperantu swobodnie się z sobą porozumiewają. Podobne kongresy począwszy od roku 1938 organizuje Ogólnoświatowa Organizacja Młodzieży Esperanckiej. Coroczne kongresy mają też chrześcijańskie organizacje esperanckie, takie jak: IKUE i KELI. W 1968 r. W Limburgu (w Niemczech) odbył się też pierwszy wspólny esperancki kongres ekumeniczny IKUE (32) i KELI (21). W 2009 r. z okazji 150-tej rocznicy urodzin L. Zamenhofa 94 Światowy Kongres Esperantysta odbył się w Białymstoku.
• Z okazji 100-lecia istnienia Esperanta w 1987 r. odbył się w Warszawie Jubileuszowy – 72 Światowy Kongres Esperanta, który zgromadził rekordową liczbę uczestników, 5946 osób z 64 krajów.
• W ramach UEA działa wiele organizacji esperanckich o charakterze specjalistycznym, w różnych grupach zainteresowań zawodowych, np.: naukowej, medycznej, nauczycieli, prawników, pisarzy, dziennikarzy, kolejarzy, młodzieżowej, niewidomych, kolekcjonerów, filatelistów, radioamatorów, szachistów itp a także religijnych jak między innymi: IKUE (Internacia Katolika Unuiĝo Esperantista) – najstarsza, powstała w 1910 r. organizacja esperancka zrzeszająca katolików; KELI (Kristana Esperantista Ligo Internacia) – rok później założona organizacja esperanckich protestantów, prawosławnych, mormonów, bahaistów, ateistów itp.
• O esperancie i jego walorach pozytywnie wypowiadało się wielu uczonych i polityków. Wśród esperantystów są liczni dyplomaci. Albert Einstein popierał język esperanto i nawet był Honorowym Przewodniczącym esperanckiego Kongresu SAT (Sennacieca Asocio Tutmonda) w Kassel. W sumie w swej całej historii 120 letniej wśród esperantystów było 8 laureatów Nagrody Nobla: – William Ramsay – chemia 1904; – Joseph J. Thomson – fizyka 1906; – Wilhelm Ostwald – chemia 1908; – Alfred Hermann Fried – pokojowa 1911; – Charles Ribert Richet – medycyna 1913; – Robert Cecil – pokojowa 1937; – Daniel Bovet – medycyna 1957; – Reinhard Selten – ekonomia 1994. Z aprobatą i entuzjazmem o esperancie wypowiadali się tacy pisarze jak: Lew Tołstoj, Romain Rolland, Rabindranath Tagore, Salvatore Quasimodo, Henryk Barbuse, Bernard Shaw, Maksym Gorki. Julian Tuwim znał esperanto, tłumaczył i posługiwał się nim do końca życia.
• Wszyscy papieże począwszy od Piusa X popierali esperanto i pozytywnie się o nim wypowiadali. Jan Paweł II znał esperanto i między innymi w tym języku udzielał błogosławieństwa „Urbi et Orbi”. Benedykt XVI kontynuuje tradycję swego poprzednika. Patronką wszystkich esperantystów ustanowiona została w 1913 r. przez papieża Piusa X Matka Boska od Nadziei a patronami katolickich Esperantystów są święci: Pius X i Maksymilian Kolbe.
• Ks. Emile Peltier w 1903 r. założył , istniejące do dziś najstarsze na świecie katolickie czasopismo esperanckie „Espero Katolika”. On też podczas I Światowego Kongresu Esperanta w Boulogne sur Mer odprawił pierwszą mszę esperancką, w której uczestniczył L. Zamenhof, a podczas II Światowego Kongresu Esperanta w Genewie w kościele św. Franciszka wygłosił pierwsze w historii kazanie w języku esperanto. W języku esperanto odbywają się też śluby i chrzty a w wielu kościołach znajdują się różne symbole esperanckie.
• Esperanto jest uznawane przez Watykan jako jeden z języków liturgicznych.
• Wydany w 2001 r. esperancki mszał ekumeniczny „Adoru”, na 1400 stronach zawiera teksty liturgiczne różnych obrządków katolickich, prawosławnych, protestanckich oraz teksty ponad 900 pieśni z ponad 20 krajów i 10 wyznań chrześcijańskich. Znajduje się w nim też 128 stronicowy dodatek polski. Oryginalność tego mszału polega na tym, że można go używać we wszystkich kościołach lokalnych, podczas gdy tłumaczenia na języki narodowe zatwierdzane są jedynie dla danego kraju.
• Za wprowadzeniem esperanta jako jedynego, uniwersalnego pomostu językowego przemawiają względy: ekonomiczne, psychologiczne, filozoficzne, prawne, kulturalne, komputerowe.
• Na UJ odbyła się konferencja nt. języki słowiańskie w Europie Środkowej zorganizowana przez wydział filologii rosyjskiej UJ. Na sali było wielu naukowców, profesorów, młodych doktorantów. To szanowne grono było przekonane o tym, że wspomnienia o Lwie Tołstoju napisane zostało w języku rosyjskim przez jego osobistego sekretarza Victora Lebrun. Dopiero uczestniczący w konferencji Stanisław Mandrak pokazał uczestnikom książkę, w której napisane jest, że oryginał wspomnień o Tołstoju powstał po esperancku.
• Zalegalizowany ruch esperantystów w Trójmieście rozpoczął się w roku 1907. Wtedy to nauczycielka – Anna Tuschinski założyła pierwsze Stowarzyszenie Esperanckie w Sopocie, które podlegało założonemu rok wcześniej niemieckiemu Stowarzyszeniu Esperanckiemu (Esperanto – Verein).
• Pamiątką XIX Światowego Kongresu Esperanta jaki odbył się w Gdańsku w 1927 r. było zasadzenie przez uczestników kongresu w sopockiej „Dolinie Świemirowskiej” w dniu 3.08.1927 r. – „Dębu Przyjaźni”. Korzenie tego dębu przysypano ziemią specjalnie przywiezioną w tym celu przez greckich esperantystów z Maratonu a także garściami ziemi delegacji każdego kraju ze swojej Ojczyzny. W imieniu Polaków uczynił to prof. UJ Odo Bujwid – autor wielu esperanckich publikacji.
• W ramach obchodów „Dni Kultury Polskiej” za granicą, w Instytucie Polskim w Rzymie w dniu 4.01.2008 odbył się spektakl „Doctoro Esperanto”, poświęcony Ludwikowi Zamenhofowi – Monodram w reżyserii Giancarlo Faresa. Napisany i odegrany przez rzymskiego aktora Mario Migliucci’ego, oparty na elementach biografii Zamenhofa – jego marzeniu o wspólnym języku pokoju i przyjaźni. Wprowadzenie do spektaklu wygłosił przewodniczący stowarzyszenia rzymskich esperantystów prof. Renato Corsetti z Uniwersytetu La Sapienza.
• Wspólna Europa ma już, wspólny: kontynent, hymn, flagę, walutę. Nie ma tylko wspólnego języka. Kiedyś jeden z niemieckich polityków (Neue Ziircher Zeitung z 23.02.1994) krytykował pomysł wspólnej waluty jako „pieniądze Esperanto”. Dzisiaj te „pieniądze Esperanto” są najmocniejszą światową walutą. Czas więc już najwyższy i na wspólny europejski i światowy język esperanto.
• Ojcem – pomysłodawcą nazwy waluty Unii Europejskiej „Euro” jest belgijski esperantysta Germain Pirlot – nauczyciel szkoły średniej w Ostendzie.
• W październiku 2005 r. szwajcarski prof. François Grin, opublikował raport, z którego wynika, że tylko z tytułu obecnej dominacji języka angielskiego Wielka Brytania czerpie roczne korzyści w wysokości 17-18 miliardów euro. Sugeruje on również język esperanto jako najbardziej optymalny dla Unii Europejskiej.
• Istnieją fundacje przyznające nagrody za oryginalną twórczość artystyczną w esperancie i wykorzystanie tego języka w różnych dziedzinach życia.
• Japońska religia Oomoto już od roku 1923 przyjęła esperanto jako drugi swój język i używa go w liturgii i kontaktach. Młodzi Japończycy i Koreańczycy posługują się esperantem na obozach, które służą zbliżeniu miedzy tymi narodami podzielonymi przez historię.
• W Afganistanie esperanto nauczane jest w ośrodkach dla uchodźców i nazywane tam jest „Językiem Pokoju”.
• Od 1 czerwca 2008 r. do 14 grudnia 2009 na trasie Białystok – Bielsko-Biała – Białystok kursował pociąg „Zamenhof . w aktualnym rozkładzie jazdy jest pociąg „:Esperanto” w relacji Białystok-Warszawa. Zebrał: – Kazimierz Krzyżak – 3.12.2009 r.

Znaczną część informacji zaczerpnięto z: – Roman Dobrzyński – „Ulica Zamenhofa” – Bielsko Biała 1999
Uzupełnień i korekty dokonał: – Edward Kozyra

Dodaj komentarz